اشتراک / ذخیره
ایمیل
به علاقه مندی های من اضافه کن
BalatarinFacebookDeliciousGoogle BookmarksMySpaceMessengerYahoo BookmarksMister-WongGoogle ReaderXINGNetvibes SharePosterousBusiness ExchangeTechNetArtoSmakNewsAIMIdenti.caBlogger PostBox.netNetlogShoutwireJumptagsFunPPhoneFavsNetvouzDiigoBlogMarksStartAidKhabbrYoolinkTechnotizieMultiplyPlaxo PulseSquidooBlinklistYiGGSegnaloYouMobFarkJamespotTwiddlaMindBodyGreenHuggNowPublicLiveJournalHelloTxtYampleLinkatopiaLinkedInAsk.com MyStuffMapleConnoteaMyLinkVaultSphinnCare2 NewsSphereGabbrTagzaVodPodAmazon Wish ListRead It LaterEmail
Yahoo MailAOL Mail
TwitterDiggGoogle BuzzRedditStumbleUponBeboWordPressOrkutEvernoteStrandsDailyMeMSDNExpressionTipdPlurkYahoo MessengerMozillacaTypePad PostMixxTechnorati FavoritesCiteULikeHemidemiInstapaperXerpiWinkBibSonomyTailrankKledyMeneameBookmarks.frNewsVineFriendFeedPingProtopage BookmarksFavesWebnewsPushaSlashdotAllvoicesImera BrazilLinkaGoGounalogDiglogTumblrCurrentSpurlOneviewSimpyBuddyMarksViadeoWistsBackflipSiteJotDZoneHyvesBitty BrowserSymbaloo FeedsFolkdNewsTrustPrintFriendlyTuentiRediff MyPage
Google GmailHotmail
از یک آدرس ایمیل بفرست:
Any email
مهیل شده توسط AddToAny
لطفا کمی صبر کنید ... 1238 بازدید بدضعیفمتوسطخوبعالی 0 1 2 3 4 5 a2a_linkname=" اخلاق کسب و کار "; a2a_linkurl="http://www.daralhoda.com/tv2.php?section=content&id=c_4a17a32fa2a69"; a2a_onclick=1; a2a_show_title=1; --> عنوان : اخلاق کسب و کار نویسنده : جورجز اندرل/مترجم : توسلی، محمد اسماعیل دسته اصلی> اخلاق كاربردي> اخلاق كسب و كار
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} اخلاق کسب و کار نويسنده : جورجز اندرل مترجم : توسلی، محمد اسماعیل چکیده نویسنده با بررسی ادبیات موجود اخلاق کسب و کار و رویکردهای گوناگون آن در جهان نشان میدهد، اخلاق کسب و کار با چالشهای عملی و نظری متعدّدی روبهرو است و با پیشرفت جهانیشدن در آینده، این چالشها پیچیدهتر خواهند شد. رویکردهای متفاوت به اخلاق کسب و کار، اغلب خودجوش بوده، فقط از یکدیگر میآموزند. اخلاق شرکتی مناسب مؤسّسات تجاری در سطح جهانی به توضیح بیشتری نیاز دارد. مسائل سیستمی باید با صراحت مورد ملاحظه قرار گیرد. اهمیّت تصمیمگیریهای افراد و رفتارهایشان باید جدّی گرفته شود. اخلاق کسب و کار به صورت رشتة علمی، نیازمند شبکهسازی و جهانیشدن است در این صورت بهتر میتواند رهنمودهای اخلاقی را برای انجام کار عملی تجاری تدارک ببیند. هدف نهایی این رشته آن است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها و عملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. واژگان کلیدی: اخلاق کسب و کار، اخلاق اقتصادی، اخلاق جهانی، اخلاق کاربردی. ( 155 ) مقدّمة مترجم تأثیر و اهمیّت اخلاق فردی، ویژگیهای شخصی، صداقت و اعتماد به طور عام، و اخلاق کسب و کار به طور خاص، بر افزایش کارایی اقتصادی و جلوگیری از فساد و رسواییهای اقتصادی و نیز تأثیر منفی ارتشا و فساد اداری بر روابط کاری، تصمیمگیری فردی و همة اقتصاد، غیرقابل انکار است؛ امّا به صورت علمی ملاحظه و بررسی نشده است. اکنون نزدیک به سه دهه است که در غرب، اقتصاددانها و فیلسوفان اخلاق، گفتمانهایی را که به گفتة هوسمن در دوران شکوفایی متدولوژی اثباتگرایی متوقّف شده بود، احیا کردند (Hausman etal ,1993, 723). حاصل این گفتمان و تعامل به رشتهای کاربردی از دانش اخلاق به نام «اخلاق کسب وکار» انجامید. هدف نهایی این رشته این است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها و عملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. برای ارتقای سطح کیفی و کمّی این رشته، اندیشهوران برجستهای مانند آمارتیاسن، برندة جایزه نوبل 1998رشتة اقتصاد، آرتور ایچ، هوسمن، کالگان، جان رالز و... همّ و غمشان را معطوف داشته، ادبیات غنی و پرباری را برای آن فراهم کردند. از جملة این اندیشهوران، آقای جورجز اندرل است که اخیراً (شهریور 1381) در دانشگاه مفید یک دوره اقتصاد، اخلاق و مذهب را برگزار کرد. او استاد و مدرّس اخلاق کسب و کار و تجارت بینالمللی کالج مندوزا وابسته به دانشگاه نوتردام و دارای دکتری در رشتههای فلسفه و اخلاق و اقتصاد است. در سال 1992 میلادی ریاست جامعة بینالملل تجارت، اقتصاد و اخلاق «ISBEE» را عهدهدار بود و در تأسیس شبکة اخلاق کسب و کار اروپا (EBEN) همکاری داشت. علاقهمندی پژوهشی او فهم چالشهای بینالمللی اخلاق و کسب و کار است و حدود 16 کتاب و 100 مقاله دربارة آن نوشته است. مقالة حاضر یکی از آنها است. به نظر نویسنده، با توجّه به وضعیت پدید آمده در آغاز قرن 21 و طرح بحث جهانی شدن و با توجّه به این که جهانی شدن اقتصاد با جهانی شدن ارتشا و فساد اداری همراه شده است، باید رویکرد به اخلاق کسب و کار رویکردی جهانی باشد و باید برای میدان اخلاقیمشترک جهت مقابله با چالشهای مشترک کوشید. مقالة حاضر در صدد ترسیم و تعریف چارچوب مفهومی برای تأسیس اخلاق کسب و کار بهصورت رشتة علمی است و در این جهت به بررسی ادبیات موجود اخلاق کسب و کار پرداخته و رویکردهای گوناگون آن را به بحث گذاشته است. مقالة حاضر میتواند الگویی مناسب برای پژوهشگران اقتصاد اسلامی که در صدد تبیین تعامل اقتصاد و اخلاق و ارزشهای اسلامی و دخالت دادن این ارزشها در آن هستند، ارائه کند. 1. مقدّمه تجارت و اقتصاد، در جوامع امروز، چه در سطح ملّی و چه در سطح بینالمللی، دو قدرت عمده پیش بَرنده شدهاند. این دو در ترکیب با فنآوریهای نو بهطور فزایندهای افکار و رفتار مردم را شکل میدهند و هر روز بیش ازپیش حوزههای گوناگون زندگی مانند تحقیق و توسعه، ارتباطات راه دور، بیوتکنولوژی، سیاست، آموزش و پرورش، فرهنگ، مذهب و خانواده را تحت تأثیر شدید قرار میدهند؛ بنابراین، با نفوذ روزافزون تجارت و اقتصاد، برای اینکه آنها رها نشده، به سرنوشت نامعلومی دچار نشوند، لازم است هر چه بیشتر مطمئن شویم تجارت و اقتصاد در مسیر درست حرکت میکنند. هدایت تجارت و اقتصاد، باید هم از بیرون و هم از درون صورت گیرد. هدایت بیرونی از راه عواملی همچون فشار سیاسی، آییننامههای قانونی، عادات اجتماعی - فرهنگی و آموزش، و هدایت درونی با بهرهگیری از عواملی مانند رفتارهای حرفهای، سازمانهای تجاری و تاجران، خود قانونمندی صنایع، پیمانهای تجاریو غیره صورت میگیرد. رویکرد بیرونی به تنهایی نمیتواند این هدایت را محقّق سازد؛ زیرا از تعهّد و التزام درونی تهیاست. بسنده کردن به رویکرد درونی نیز به تنهایی کافی نیست؛ زیرا کسب و کار همانند هر بخش اجتماعی دیگر، فقط یک قسمت از پیکرة جامعه است و به کنترل اضافی بیرونی نیاز دارد. در عین حال، رویکرد درونی اهمیّت بیشتری دارد؛ زیرا عاملان اقتصادی که به آزادی بیشتر علاقهمند هستند، به این سبب، مسؤولیت بیشتری را نیز تحمّل خواهند کرد. اینکه تجارت و اقتصاد باید در مسیر درست حرکت کند، دلیلی برای بیان بُعد اخلاقی، درون قلمرو تجارت واقتصاد است. در این راه، نه تنها رفتار اخلاقی (Moral Practice)، بلکه تفکّر و نظریة اخلاقی (Ethical Theory) یا اخلاق اقتصادی و تجاری (Business and Economic Ethics) به صورت پژوهش علمی با چالشهای نامشخّصی روبهرو است. هر چه جهانیشدن بیشتر به پیش میرود، چالشهای عملی و نظری در این زمینه بیشترو پیچیدهتر میشوند. در مقایسه با این هدف بزرگ، تاکنون دستاوردهای عملی و نظری اخلاق کسب و کار با کاستیهای قابل ملاحظهای مواجه بوده است. عواملی وجود دارند که پیشرفت را بسیار مشکلکردهاند. دگرگونیهای جهانی (عنوان کتاب دیوید هلد (Da Vid Held) و مؤلّفان همکارش، کاری شفّاف و دقیق رویجهانی شدن است)، فرآیندهای بسیار پیچیدهای هستند که بعید است به پایان برسند و عمقشان فهمیده شود و نیزنتایج دور از دسترس هم برای جوامع محلّی و هم برای جوامع جهانی دارد. افزون بر این، از چشمانداز اخلاقدستوری (Normative - Ethical)، چالشها کم دهشتناک نیستند. پرسشها نه تنها به روابط اجتماعی درون جامعه برمیگردد - آنگونه که جان رالز (John Rawls) در کتاب حقوق مردم (1999) بررسی کرده است - بلکه به روابط فرد با فرد در مؤسّسات چند ملّیتی، فرا سوی مرزهای ملّی نیز مربوط میشود. همانگونه که آمارتیاسن (Amartya Sen) به آن اشاره دارد (1999 b)، افراد باید به یک همزیستی با کثرتگرایی فرهنگی ومذهبی(Cultural and Religious Pluralism) متداول و فزاینده بین کشورها و فرهنگها برسند و برای میدان اخلاقیمشترک، جهت مقابله با چالشهای مشترک بکوشند. این میدان مشترک میتواند چیزی شبیه «اخلاق جهانی» (Global Ethies) که در سال 1993 بهوسیلة پارلمان مذاهب جهان پیشنهاد شده است، باشد. هانس گانگ (Kung 1998 Hams) به همراه عدّهای دیگر، آن را توسعه داده، ترویج کردند. با توجّه به موقعیت پدید آمده در آغاز قرن 21، آنچه بهطور قطع عاقلانه به نظر میرسد، این است که رویکردمان به اخلاق کسب و کار، رویکردی جهانی باشد و آن را در سطح جهانی بجوییم. گرچه تا آنجا که امکان داشته، رویکردهای ارزشمندی در فرهنگها و کشورهای خاصّی توسعه یافته است، تاکنون این رویکردها نتوانستند لوازم جهان یکپارچه شده (Globalizing world) را فراهم آورند؛ بهطور مثال، کتاب تحسین برانگیز همگام با اخلاق کسب و کار (Acompanion to Business Ethics) (فردریک، 1999)در واقع، بازتاب نگرش صرف امریکایی است (فقط یک فصل از 32 فصل آن، نوشتة نویسندة اروپاییاست). چهار جلد کتاب راهنمای اخلاقی کسب و کار (1999 Handbach der Wirtschaftsethik, Korff etal) با 90 درصد الگوگیری از آلمان، بهطور یقین با اندیشة آلمانی شکل گرفته است؛ البتّه معنایش این نیست که این کار بیاهمیّت است؛ بلکه توانایی صدور آن را به دیگر کشورها به شدّت محدود میکند؛ بنابراین، در تدارک بررسی و زمینهیابی از اصول اخلاقی فراگیر و جهان شمول کسب و کار، برای نخستین گنگرة جهانی تجارت، اقتصاد و اخلاق که در سال 1996 در توکیو برگزار شد، فهرستی از پرسشهای مورد نیاز برای مقابله باچالشهای عمده تهیه شده بود. نتایج و دستاوردهای حاصله در زمینة اخلاق کسب و کار در شماره ویژه مجلّه اخلاق کسب و کار(Jornal of Business Ethics, october, 1997) در اکتبر 1997 منتشر شد. با این کار، روشن شده بود که به ویژه برای مقایسة بینالمللی، نوعی چارچوب مفهومی، (Conceptual framwork) بیشتر از همه به سبب جهانی شدن تجارت و پیشرفتهای اقتصاد مورد نیاز است؛ البتّه نیاز به این چارچوب مفهومی همزمان در کشورها و فرهنگهای گوناگون به وسیلة طرحهای تحقیقاتی و آموزشی انجام شده اخلاق کسب و کار، احساس شده بود؛ از این رو، در این مقاله، ابتدا چارچوب مفهومی برای اخلاق کسب و کار تعریف میشود؛ سپس خواهد کوشید تا ترسیم کند این رشته در حال حاضر خود را چگونه عرضه کند؛ آنگاه رویکردهای گوناگون به «اخلاق کسب و کار» به بحث گذاشته میشود و سرانجام مقاله با چند ملاحظه و اظهار نظر به پایان میرسد. 2. چارچوب مفهومی برای اخلاق کسب و کاربهصورت رشتة علمی بدون تردید، راههای تدوین اخلاق کسب و کار بسیار است؛ امّا تدوین و توسعة چارچوب مفهومی، مزیّتهای فراوانی دارد. کار مفهومی، دامنة سردرگمی مباحث اخلاق کسب و کار را به ویژه در زمینة جهانی شدن و کثرتگرایی فرهنگی و مذهبی روشن میکند و نیازی ضرور برای گفتوگوی هدفدار است. با تمرکز روی سطوح مشترک مطالعات تجربی و نظری، از بسیاری از قیل و قالهای نظری و پژوهشهای بیپایان تجربی رها میشویم؛ افزون براینکه زمینهای برای اجرایی کردن و ارزیابی نیز فراهم میشود. چارچوب مفهومی با چند ویژگی مشخّص میشود. از این نظر به آن چارچوب گفته میشود که نه آینة تمامنمای موضوع مورد بحث است و نه طرح کلّی و مبهم از آن. در معنا فراگیر است؛ بهطوری که شامل همة عناصر کلیدی، روابط و مناسبات موضوع تحت پژوهش میشود. سازگار است و میتواند با رویکردهای گوناگون نظری به کار رود و دامنة گستردهای از جزئیات را دربرگیرد؛ البتّه همچنین دربرگیرندة بسیاری از مفاهیم نظری مانند رابطه بین نظریه و تجربه، مبنای فلسفی علم اقتصاد، شأن اخلاقی مؤسّسات اقتصادی و پندارهای مردم دربارة ارتباط بدن و روح است؛ گرچه بحث از اینها، فراتر از حوزة محدود این مقاله قرار دارد. اخلاق کسب و کار، نوعی اخلاق کاربردی (Applied Ethics) است؛ بنابراین، از این نظر ویژگیهای مشترکی با دیگر انواع اخلاقهای کاربردی مانند اخلاق زیستی (Bioethics)، اخلاق پزشکی (Medical Ethics)، اخلاققضایی Legal Ethics))، اخلاق مهندسی (Engineeing Ethics) و اخلاق رسانهای (Media Ethics) دارد. به همین میزان، مفهوم اخلاق کاربردی براساس معانی اخلاقها، زمینههای کاربرد، راههای ارتباط بین اخلاق و آن زمینه تغییر میکند. اخلاق کسب و کار نیز مانند همة اخلاقهای کاربردی از تنوّع گسترده نگرشها و رویکردها مستثنا نیست. دیدگاهی که در ذیل ارائه شده، دقیقاً تصمیمگیری و رفتار را به هم مرتبط میسازد و از امتیاز مشترک اخلاق توصیفی(Descriptive Ethics) و فرا اخلاق (Meta - Ethics)، با عنایت ویژه به اخلاق دستوری، بهره میگیرد. در عین حال، به صورت چارچوب مفهومی نظریة اخلاقی خاصّی گسترش داده نمیشود؛ امّا به جای آن، تأکید بیشتری روی سازماندهی رشتة اخلاقی کسب و کار و آن نوع ارتباط بین اخلاق و کسب و کار که با عنوان رویکرد دوجانبه (Two - Legapproach) ترسیم شده است، میشود. اصطلاح «Business»، اصطلاح تعریف شدة روشن نیست؛ چون این اصطلاح به تنهایی شامل معانیمتعدّدی میشود. این عدم روشنی میتواند به عدم تفاهمهای جدّی بینجامد؛ بهویژه هنگامی که به زبان و فرهنگ دیگر ترجمه شود؛ بهطور مثال، این گفتة معروف «The business of business is business» کسانی را که خوب با زبانانگلیسی آشنا نیستند، متحیّر میکند. در این مَثَل «business» به ترتیب مترادف «وظیفه یا شغل»، «سازماناقتصادی» و «سودآوری» است؛ بنابراین، معنای جمله این است: وظیفة سازمان اقتصادی این است که سودآوری داشته باشد. به هر حال، در اصطلاحاتی مانند «business Cycle» معنای آن تقریباً معادل «economy» است. چنانکه «business ethics» گسترة معنایی وسیعی دارد و قابل مقایسه با «economic ethics» در همین زبانانگلیسی و «Wirtschaftsethik» در آلمانی و «ethica economica» در اسپانیایی و اخلاق کسب و کاردر زبان فارسی است. اصطلاح «corporate ethics» اخلاق شرکتی گرچه کمتر عمومیت دارد، بهطور روز افزونی در حال استفاده شدن است و به روشنی به اخلاق سازمانهای تجاری و اقتصادی مربوط میشود (بهطور مثال، نگاه کنید به (the Conference Board 1987). ( 160 ) در این مقاله، اصطلاح «Ethics Business» یا «Business and Economic Ethics» در مفهومی گسترده بهکار رفته و شامل همة قلمرو اقتصادی زندگی میشود؛ از این رو، با تصمیمگیریهای فردی عوامل اقتصادی مانند مدیران، کارکنان و با تأسیس و مدیریت سازمانهای اقتصادی، سیاستهای عمومی مربوط به کسب و کار، نظامهای اقتصادی، اقتصاد جهانی و مؤسّسات مالی سر و کار دارد و فرض شده که این بخش از زندگی، هم قابلتعریف و هم قابل تمییز از دیگر بخشهای آن (مانند قلمرو اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و سیاسی) است. هربخشی در محدودة خاصّ خودش، چه بزرگ یا کوچک، باید استقلالی ویژه و عقلانیتی خاص هنگام مراوده با دیگر بخشها داشته باشد. (بحث کردن درباره اینکه بخش اقتصادی چگونه با دیگر بخشها رابطه مییابد، از حوزة این مقاله خارج است). هدف نهایی اخلاق کسب و کار این است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها وعملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. از دیدگاه میان فرهنگی، آنچه به ویژه اهمیّت دارد، این است که سه روش فهم اخلاق کسب و کار یعنی معناشناسی (Semantic)، تجربه (Practice) و نظریه را از هم تمییز بدهیم. نگرشها دربارة مباحث اخلاق، اصطلاحاتی که باید به کار رود و اصطلاحاتی که نباید به کار رود، بهطور چشمگیری، از یک محیط فرهنگی به محیط فرهنگی دیگر ممکن است، فرق داشته باشد. افزون بر این، صحبتکردن دربارة اخلاق کسب و کار به طور معمول با صحبت کردن دربارة رفتار اخلاقی یکی نیست؛ زیرا شخص میتواند این کار را انجام دهد و آن کار را انجام ندهد. این یکی نبودن، نتیجة نبود باورپذیری (Credibility) و نبود قدرت اخلاقی (Moral Authority) است 1 حاشیه زدن نام ایمیل نظر ارسال نظر شما ثبت شد مقالات مرتبط اولويت اخلاق در اقتصاد اسلامى اخلاق حرفه اي و وظايف متقابل شركت بيمه و نمايندگان آن علل رويكرد به مبحث اخلاق حرفه اي در صنعت بيمه نظرات کاربران پر بیننده ترین مقالات رابطه انسان با خدا محبت مومنین به خدا آيت الله بهاالديني فرهنگ نقد از نگاه امام خمینى راز هاي کوچک همسر داري علامه محمد حسین طباطبایی حقيقت گويي در حرفه ي پزشكي بررسي رعايت اصول اخلاق در پژوهش بر حيوانات آزمايشگاهي مقالات تصادفی آيت الله سید محمد حسن الهی نيكى به پدر و مادر تفكيك ناپذيرى سياست از اخلاق در اسلام توبه(1) ذکر تعریف علم اخلاق صورت و سيرت پيامبر صلى اللّه عليه و اله با همنشينان به روايت حسنين عليهماالسلام حب دنیا آخرین مقالات یطسیب 100 شرح خطبه همام - جلسه اول معرفی موسسه شرح دعای کمیل(7) شرح دعای کمیل(6) آثار گناه ابتلائات الهی به منزله روش تربیتی صفحه اصلی آیت الله ناصری اخبار مقالات عکس صوت نشریه خلق مشاوره اخلاقی کتابخانه www.DARALHODA.com
لطفا کمی صبر کنید ... 1238 بازدید بدضعیفمتوسطخوبعالی 0 1 2 3 4 5 a2a_linkname=" اخلاق کسب و کار "; a2a_linkurl="http://www.daralhoda.com/tv2.php?section=content&id=c_4a17a32fa2a69"; a2a_onclick=1; a2a_show_title=1; --> عنوان : اخلاق کسب و کار نویسنده : جورجز اندرل/مترجم : توسلی، محمد اسماعیل دسته اصلی> اخلاق كاربردي> اخلاق كسب و كار
Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA /* Style Definitions */ table.MsoNormalTable {mso-style-name:"Table Normal"; mso-tstyle-rowband-size:0; mso-tstyle-colband-size:0; mso-style-noshow:yes; mso-style-priority:99; mso-style-qformat:yes; mso-style-parent:""; mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt; mso-para-margin:0in; mso-para-margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:11.0pt; font-family:"Calibri","sans-serif"; mso-ascii-font-family:Calibri; mso-ascii-theme-font:minor-latin; mso-fareast-font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-theme-font:minor-fareast; mso-hansi-font-family:Calibri; mso-hansi-theme-font:minor-latin; mso-bidi-font-family:Arial; mso-bidi-theme-font:minor-bidi;} اخلاق کسب و کار نويسنده : جورجز اندرل مترجم : توسلی، محمد اسماعیل چکیده نویسنده با بررسی ادبیات موجود اخلاق کسب و کار و رویکردهای گوناگون آن در جهان نشان میدهد، اخلاق کسب و کار با چالشهای عملی و نظری متعدّدی روبهرو است و با پیشرفت جهانیشدن در آینده، این چالشها پیچیدهتر خواهند شد. رویکردهای متفاوت به اخلاق کسب و کار، اغلب خودجوش بوده، فقط از یکدیگر میآموزند. اخلاق شرکتی مناسب مؤسّسات تجاری در سطح جهانی به توضیح بیشتری نیاز دارد. مسائل سیستمی باید با صراحت مورد ملاحظه قرار گیرد. اهمیّت تصمیمگیریهای افراد و رفتارهایشان باید جدّی گرفته شود. اخلاق کسب و کار به صورت رشتة علمی، نیازمند شبکهسازی و جهانیشدن است در این صورت بهتر میتواند رهنمودهای اخلاقی را برای انجام کار عملی تجاری تدارک ببیند. هدف نهایی این رشته آن است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها و عملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. واژگان کلیدی: اخلاق کسب و کار، اخلاق اقتصادی، اخلاق جهانی، اخلاق کاربردی. ( 155 ) مقدّمة مترجم تأثیر و اهمیّت اخلاق فردی، ویژگیهای شخصی، صداقت و اعتماد به طور عام، و اخلاق کسب و کار به طور خاص، بر افزایش کارایی اقتصادی و جلوگیری از فساد و رسواییهای اقتصادی و نیز تأثیر منفی ارتشا و فساد اداری بر روابط کاری، تصمیمگیری فردی و همة اقتصاد، غیرقابل انکار است؛ امّا به صورت علمی ملاحظه و بررسی نشده است. اکنون نزدیک به سه دهه است که در غرب، اقتصاددانها و فیلسوفان اخلاق، گفتمانهایی را که به گفتة هوسمن در دوران شکوفایی متدولوژی اثباتگرایی متوقّف شده بود، احیا کردند (Hausman etal ,1993, 723). حاصل این گفتمان و تعامل به رشتهای کاربردی از دانش اخلاق به نام «اخلاق کسب وکار» انجامید. هدف نهایی این رشته این است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها و عملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. برای ارتقای سطح کیفی و کمّی این رشته، اندیشهوران برجستهای مانند آمارتیاسن، برندة جایزه نوبل 1998رشتة اقتصاد، آرتور ایچ، هوسمن، کالگان، جان رالز و... همّ و غمشان را معطوف داشته، ادبیات غنی و پرباری را برای آن فراهم کردند. از جملة این اندیشهوران، آقای جورجز اندرل است که اخیراً (شهریور 1381) در دانشگاه مفید یک دوره اقتصاد، اخلاق و مذهب را برگزار کرد. او استاد و مدرّس اخلاق کسب و کار و تجارت بینالمللی کالج مندوزا وابسته به دانشگاه نوتردام و دارای دکتری در رشتههای فلسفه و اخلاق و اقتصاد است. در سال 1992 میلادی ریاست جامعة بینالملل تجارت، اقتصاد و اخلاق «ISBEE» را عهدهدار بود و در تأسیس شبکة اخلاق کسب و کار اروپا (EBEN) همکاری داشت. علاقهمندی پژوهشی او فهم چالشهای بینالمللی اخلاق و کسب و کار است و حدود 16 کتاب و 100 مقاله دربارة آن نوشته است. مقالة حاضر یکی از آنها است. به نظر نویسنده، با توجّه به وضعیت پدید آمده در آغاز قرن 21 و طرح بحث جهانی شدن و با توجّه به این که جهانی شدن اقتصاد با جهانی شدن ارتشا و فساد اداری همراه شده است، باید رویکرد به اخلاق کسب و کار رویکردی جهانی باشد و باید برای میدان اخلاقیمشترک جهت مقابله با چالشهای مشترک کوشید. مقالة حاضر در صدد ترسیم و تعریف چارچوب مفهومی برای تأسیس اخلاق کسب و کار بهصورت رشتة علمی است و در این جهت به بررسی ادبیات موجود اخلاق کسب و کار پرداخته و رویکردهای گوناگون آن را به بحث گذاشته است. مقالة حاضر میتواند الگویی مناسب برای پژوهشگران اقتصاد اسلامی که در صدد تبیین تعامل اقتصاد و اخلاق و ارزشهای اسلامی و دخالت دادن این ارزشها در آن هستند، ارائه کند. 1. مقدّمه تجارت و اقتصاد، در جوامع امروز، چه در سطح ملّی و چه در سطح بینالمللی، دو قدرت عمده پیش بَرنده شدهاند. این دو در ترکیب با فنآوریهای نو بهطور فزایندهای افکار و رفتار مردم را شکل میدهند و هر روز بیش ازپیش حوزههای گوناگون زندگی مانند تحقیق و توسعه، ارتباطات راه دور، بیوتکنولوژی، سیاست، آموزش و پرورش، فرهنگ، مذهب و خانواده را تحت تأثیر شدید قرار میدهند؛ بنابراین، با نفوذ روزافزون تجارت و اقتصاد، برای اینکه آنها رها نشده، به سرنوشت نامعلومی دچار نشوند، لازم است هر چه بیشتر مطمئن شویم تجارت و اقتصاد در مسیر درست حرکت میکنند. هدایت تجارت و اقتصاد، باید هم از بیرون و هم از درون صورت گیرد. هدایت بیرونی از راه عواملی همچون فشار سیاسی، آییننامههای قانونی، عادات اجتماعی - فرهنگی و آموزش، و هدایت درونی با بهرهگیری از عواملی مانند رفتارهای حرفهای، سازمانهای تجاری و تاجران، خود قانونمندی صنایع، پیمانهای تجاریو غیره صورت میگیرد. رویکرد بیرونی به تنهایی نمیتواند این هدایت را محقّق سازد؛ زیرا از تعهّد و التزام درونی تهیاست. بسنده کردن به رویکرد درونی نیز به تنهایی کافی نیست؛ زیرا کسب و کار همانند هر بخش اجتماعی دیگر، فقط یک قسمت از پیکرة جامعه است و به کنترل اضافی بیرونی نیاز دارد. در عین حال، رویکرد درونی اهمیّت بیشتری دارد؛ زیرا عاملان اقتصادی که به آزادی بیشتر علاقهمند هستند، به این سبب، مسؤولیت بیشتری را نیز تحمّل خواهند کرد. اینکه تجارت و اقتصاد باید در مسیر درست حرکت کند، دلیلی برای بیان بُعد اخلاقی، درون قلمرو تجارت واقتصاد است. در این راه، نه تنها رفتار اخلاقی (Moral Practice)، بلکه تفکّر و نظریة اخلاقی (Ethical Theory) یا اخلاق اقتصادی و تجاری (Business and Economic Ethics) به صورت پژوهش علمی با چالشهای نامشخّصی روبهرو است. هر چه جهانیشدن بیشتر به پیش میرود، چالشهای عملی و نظری در این زمینه بیشترو پیچیدهتر میشوند. در مقایسه با این هدف بزرگ، تاکنون دستاوردهای عملی و نظری اخلاق کسب و کار با کاستیهای قابل ملاحظهای مواجه بوده است. عواملی وجود دارند که پیشرفت را بسیار مشکلکردهاند. دگرگونیهای جهانی (عنوان کتاب دیوید هلد (Da Vid Held) و مؤلّفان همکارش، کاری شفّاف و دقیق رویجهانی شدن است)، فرآیندهای بسیار پیچیدهای هستند که بعید است به پایان برسند و عمقشان فهمیده شود و نیزنتایج دور از دسترس هم برای جوامع محلّی و هم برای جوامع جهانی دارد. افزون بر این، از چشمانداز اخلاقدستوری (Normative - Ethical)، چالشها کم دهشتناک نیستند. پرسشها نه تنها به روابط اجتماعی درون جامعه برمیگردد - آنگونه که جان رالز (John Rawls) در کتاب حقوق مردم (1999) بررسی کرده است - بلکه به روابط فرد با فرد در مؤسّسات چند ملّیتی، فرا سوی مرزهای ملّی نیز مربوط میشود. همانگونه که آمارتیاسن (Amartya Sen) به آن اشاره دارد (1999 b)، افراد باید به یک همزیستی با کثرتگرایی فرهنگی ومذهبی(Cultural and Religious Pluralism) متداول و فزاینده بین کشورها و فرهنگها برسند و برای میدان اخلاقیمشترک، جهت مقابله با چالشهای مشترک بکوشند. این میدان مشترک میتواند چیزی شبیه «اخلاق جهانی» (Global Ethies) که در سال 1993 بهوسیلة پارلمان مذاهب جهان پیشنهاد شده است، باشد. هانس گانگ (Kung 1998 Hams) به همراه عدّهای دیگر، آن را توسعه داده، ترویج کردند. با توجّه به موقعیت پدید آمده در آغاز قرن 21، آنچه بهطور قطع عاقلانه به نظر میرسد، این است که رویکردمان به اخلاق کسب و کار، رویکردی جهانی باشد و آن را در سطح جهانی بجوییم. گرچه تا آنجا که امکان داشته، رویکردهای ارزشمندی در فرهنگها و کشورهای خاصّی توسعه یافته است، تاکنون این رویکردها نتوانستند لوازم جهان یکپارچه شده (Globalizing world) را فراهم آورند؛ بهطور مثال، کتاب تحسین برانگیز همگام با اخلاق کسب و کار (Acompanion to Business Ethics) (فردریک، 1999)در واقع، بازتاب نگرش صرف امریکایی است (فقط یک فصل از 32 فصل آن، نوشتة نویسندة اروپاییاست). چهار جلد کتاب راهنمای اخلاقی کسب و کار (1999 Handbach der Wirtschaftsethik, Korff etal) با 90 درصد الگوگیری از آلمان، بهطور یقین با اندیشة آلمانی شکل گرفته است؛ البتّه معنایش این نیست که این کار بیاهمیّت است؛ بلکه توانایی صدور آن را به دیگر کشورها به شدّت محدود میکند؛ بنابراین، در تدارک بررسی و زمینهیابی از اصول اخلاقی فراگیر و جهان شمول کسب و کار، برای نخستین گنگرة جهانی تجارت، اقتصاد و اخلاق که در سال 1996 در توکیو برگزار شد، فهرستی از پرسشهای مورد نیاز برای مقابله باچالشهای عمده تهیه شده بود. نتایج و دستاوردهای حاصله در زمینة اخلاق کسب و کار در شماره ویژه مجلّه اخلاق کسب و کار(Jornal of Business Ethics, october, 1997) در اکتبر 1997 منتشر شد. با این کار، روشن شده بود که به ویژه برای مقایسة بینالمللی، نوعی چارچوب مفهومی، (Conceptual framwork) بیشتر از همه به سبب جهانی شدن تجارت و پیشرفتهای اقتصاد مورد نیاز است؛ البتّه نیاز به این چارچوب مفهومی همزمان در کشورها و فرهنگهای گوناگون به وسیلة طرحهای تحقیقاتی و آموزشی انجام شده اخلاق کسب و کار، احساس شده بود؛ از این رو، در این مقاله، ابتدا چارچوب مفهومی برای اخلاق کسب و کار تعریف میشود؛ سپس خواهد کوشید تا ترسیم کند این رشته در حال حاضر خود را چگونه عرضه کند؛ آنگاه رویکردهای گوناگون به «اخلاق کسب و کار» به بحث گذاشته میشود و سرانجام مقاله با چند ملاحظه و اظهار نظر به پایان میرسد. 2. چارچوب مفهومی برای اخلاق کسب و کاربهصورت رشتة علمی بدون تردید، راههای تدوین اخلاق کسب و کار بسیار است؛ امّا تدوین و توسعة چارچوب مفهومی، مزیّتهای فراوانی دارد. کار مفهومی، دامنة سردرگمی مباحث اخلاق کسب و کار را به ویژه در زمینة جهانی شدن و کثرتگرایی فرهنگی و مذهبی روشن میکند و نیازی ضرور برای گفتوگوی هدفدار است. با تمرکز روی سطوح مشترک مطالعات تجربی و نظری، از بسیاری از قیل و قالهای نظری و پژوهشهای بیپایان تجربی رها میشویم؛ افزون براینکه زمینهای برای اجرایی کردن و ارزیابی نیز فراهم میشود. چارچوب مفهومی با چند ویژگی مشخّص میشود. از این نظر به آن چارچوب گفته میشود که نه آینة تمامنمای موضوع مورد بحث است و نه طرح کلّی و مبهم از آن. در معنا فراگیر است؛ بهطوری که شامل همة عناصر کلیدی، روابط و مناسبات موضوع تحت پژوهش میشود. سازگار است و میتواند با رویکردهای گوناگون نظری به کار رود و دامنة گستردهای از جزئیات را دربرگیرد؛ البتّه همچنین دربرگیرندة بسیاری از مفاهیم نظری مانند رابطه بین نظریه و تجربه، مبنای فلسفی علم اقتصاد، شأن اخلاقی مؤسّسات اقتصادی و پندارهای مردم دربارة ارتباط بدن و روح است؛ گرچه بحث از اینها، فراتر از حوزة محدود این مقاله قرار دارد. اخلاق کسب و کار، نوعی اخلاق کاربردی (Applied Ethics) است؛ بنابراین، از این نظر ویژگیهای مشترکی با دیگر انواع اخلاقهای کاربردی مانند اخلاق زیستی (Bioethics)، اخلاق پزشکی (Medical Ethics)، اخلاققضایی Legal Ethics))، اخلاق مهندسی (Engineeing Ethics) و اخلاق رسانهای (Media Ethics) دارد. به همین میزان، مفهوم اخلاق کاربردی براساس معانی اخلاقها، زمینههای کاربرد، راههای ارتباط بین اخلاق و آن زمینه تغییر میکند. اخلاق کسب و کار نیز مانند همة اخلاقهای کاربردی از تنوّع گسترده نگرشها و رویکردها مستثنا نیست. دیدگاهی که در ذیل ارائه شده، دقیقاً تصمیمگیری و رفتار را به هم مرتبط میسازد و از امتیاز مشترک اخلاق توصیفی(Descriptive Ethics) و فرا اخلاق (Meta - Ethics)، با عنایت ویژه به اخلاق دستوری، بهره میگیرد. در عین حال، به صورت چارچوب مفهومی نظریة اخلاقی خاصّی گسترش داده نمیشود؛ امّا به جای آن، تأکید بیشتری روی سازماندهی رشتة اخلاقی کسب و کار و آن نوع ارتباط بین اخلاق و کسب و کار که با عنوان رویکرد دوجانبه (Two - Legapproach) ترسیم شده است، میشود. اصطلاح «Business»، اصطلاح تعریف شدة روشن نیست؛ چون این اصطلاح به تنهایی شامل معانیمتعدّدی میشود. این عدم روشنی میتواند به عدم تفاهمهای جدّی بینجامد؛ بهویژه هنگامی که به زبان و فرهنگ دیگر ترجمه شود؛ بهطور مثال، این گفتة معروف «The business of business is business» کسانی را که خوب با زبانانگلیسی آشنا نیستند، متحیّر میکند. در این مَثَل «business» به ترتیب مترادف «وظیفه یا شغل»، «سازماناقتصادی» و «سودآوری» است؛ بنابراین، معنای جمله این است: وظیفة سازمان اقتصادی این است که سودآوری داشته باشد. به هر حال، در اصطلاحاتی مانند «business Cycle» معنای آن تقریباً معادل «economy» است. چنانکه «business ethics» گسترة معنایی وسیعی دارد و قابل مقایسه با «economic ethics» در همین زبانانگلیسی و «Wirtschaftsethik» در آلمانی و «ethica economica» در اسپانیایی و اخلاق کسب و کاردر زبان فارسی است. اصطلاح «corporate ethics» اخلاق شرکتی گرچه کمتر عمومیت دارد، بهطور روز افزونی در حال استفاده شدن است و به روشنی به اخلاق سازمانهای تجاری و اقتصادی مربوط میشود (بهطور مثال، نگاه کنید به (the Conference Board 1987). ( 160 ) در این مقاله، اصطلاح «Ethics Business» یا «Business and Economic Ethics» در مفهومی گسترده بهکار رفته و شامل همة قلمرو اقتصادی زندگی میشود؛ از این رو، با تصمیمگیریهای فردی عوامل اقتصادی مانند مدیران، کارکنان و با تأسیس و مدیریت سازمانهای اقتصادی، سیاستهای عمومی مربوط به کسب و کار، نظامهای اقتصادی، اقتصاد جهانی و مؤسّسات مالی سر و کار دارد و فرض شده که این بخش از زندگی، هم قابلتعریف و هم قابل تمییز از دیگر بخشهای آن (مانند قلمرو اجتماعی، فرهنگی، حقوقی و سیاسی) است. هربخشی در محدودة خاصّ خودش، چه بزرگ یا کوچک، باید استقلالی ویژه و عقلانیتی خاص هنگام مراوده با دیگر بخشها داشته باشد. (بحث کردن درباره اینکه بخش اقتصادی چگونه با دیگر بخشها رابطه مییابد، از حوزة این مقاله خارج است). هدف نهایی اخلاق کسب و کار این است که کیفیت اخلاقی تصمیمگیریها وعملکردها را در همة سطوح کسب و کار بهبود بخشد. از دیدگاه میان فرهنگی، آنچه به ویژه اهمیّت دارد، این است که سه روش فهم اخلاق کسب و کار یعنی معناشناسی (Semantic)، تجربه (Practice) و نظریه را از هم تمییز بدهیم. نگرشها دربارة مباحث اخلاق، اصطلاحاتی که باید به کار رود و اصطلاحاتی که نباید به کار رود، بهطور چشمگیری، از یک محیط فرهنگی به محیط فرهنگی دیگر ممکن است، فرق داشته باشد. افزون بر این، صحبتکردن دربارة اخلاق کسب و کار به طور معمول با صحبت کردن دربارة رفتار اخلاقی یکی نیست؛ زیرا شخص میتواند این کار را انجام دهد و آن کار را انجام ندهد. این یکی نبودن، نتیجة نبود باورپذیری (Credibility) و نبود قدرت اخلاقی (Moral Authority) است 1 حاشیه زدن نام ایمیل نظر ارسال نظر شما ثبت شد مقالات مرتبط اولويت اخلاق در اقتصاد اسلامى اخلاق حرفه اي و وظايف متقابل شركت بيمه و نمايندگان آن علل رويكرد به مبحث اخلاق حرفه اي در صنعت بيمه نظرات کاربران پر بیننده ترین مقالات رابطه انسان با خدا محبت مومنین به خدا آيت الله بهاالديني فرهنگ نقد از نگاه امام خمینى راز هاي کوچک همسر داري علامه محمد حسین طباطبایی حقيقت گويي در حرفه ي پزشكي بررسي رعايت اصول اخلاق در پژوهش بر حيوانات آزمايشگاهي مقالات تصادفی آيت الله سید محمد حسن الهی نيكى به پدر و مادر تفكيك ناپذيرى سياست از اخلاق در اسلام توبه(1) ذکر تعریف علم اخلاق صورت و سيرت پيامبر صلى اللّه عليه و اله با همنشينان به روايت حسنين عليهماالسلام حب دنیا آخرین مقالات یطسیب 100 شرح خطبه همام - جلسه اول معرفی موسسه شرح دعای کمیل(7) شرح دعای کمیل(6) آثار گناه ابتلائات الهی به منزله روش تربیتی صفحه اصلی آیت الله ناصری اخبار مقالات عکس صوت نشریه خلق مشاوره اخلاقی کتابخانه www.DARALHODA.com
+ نوشته شده در یکشنبه نوزدهم تیر ۱۳۹۰ ساعت 16:12 توسط منيژه سيار معافي
|